تقاضای ۲۱۹ کالا در بازار فیزیکی بورس کالا از عرضه بیشتر شد

یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵، بازار فیزیکی بورس کالا با فشار خرید ادامه یافت و در چند گروه صنعتی، رقابت میان خریداران و فروشندگان از حالت عادی فراتر رفت. در ۳۰۹ کالا عرضه انجام شد و در ۲۱۹ کالا تقاضا از عرضه بیشتر بود؛ نتیجه، بازار در سطح بالاتر از قیمت پایه و با قدرت خرید بالا بسته شد. ارزش کل معاملات حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان بود و این رقم در واقع بازتاب فشار شدید خرید بود. در عمل، این وضعیت به‌ویژه در کالاهای فلزی و پالایشی بیشتر دیده می‌شد و دلایل آن در محدود بودن عرضه و تنوع شدید تقاضا نهفته بود.

تقاضا و عرضه

در سطح بازار، تفاوت میان عرضه و تقاضا هنوز به نفع خریداران بود. در بخش مهمی از کالاها، فروشندگان با محدودیت سفارش و خریداران با سفارش‌های سنگین روبه‌رو بودند؛ به همین دلیل، معامله‌ها در بسیاری از گروه‌ها با تقاضای قوی و تمرکز بر کالاهای اساسی ادامه یافت. در برخی محصولات، خریداران حتی برای حفظ سهم خود حاضر بودند قیمت را فراتر از سطح پایه بپذیرند و این مسئله، بازار را به سمت رقابت شدید سوق داد. به‌نظر می‌رسد که در بازار فیزیکی، سرنوشت روز بیشتر از آن‌که به میزان تولید وابسته باشد، به میزان تطبیق سفارش‌ها با عرضه بستگی دارد.

تالارهای صنعتی و معدنی همچنان در مرکز معامله‌ها قرار داشتند و بازار با تمرکز روی فلزات پایه و محصولات پالایشگاهی، فضای قوی و متمایزی را حفظ کرده بود. در چنین وضعی، هر عرضه محدود کاری می‌کند که خریدار برای حفظ موقعیت خود سریع‌تر و با اعتماد بیشتری اقدام کند. نتیجه، بازار با قیمت‌های بالا و فشار خرید در سطوحی بود که در روزهای قبلی کمتر دیده می‌شد. این الگو در بخش‌هایی که عرضه محدود و قراردادهای تحویل کوتاه‌مدت دارند، شدیدتر دیده می‌شود.

معامله‌های بزرگ

در صدر معامله‌های بزرگ، مس کاتد شرکت ملی صنایع مس ایران قرار گرفت و نقش آن در ساختار بازار بیش از یک معامله معمولی بود. این کالا به‌عنوان سنگ‌بنای ارزش معاملات، در صدر بازار قرار گرفت و از اولویت فلزات پایه در بازار خبر می‌داد. در کنار آن، وکیوم باتوم پالایش نفت بندرعباس و گندله سنگ آهن شرکت معدنی و صنعتی گل گهر، دو معامله‌ی مهم روز بودند که وزن بازار را به سمت پالایشگاه‌ها و سنگ‌آهن کشاند. در وضعیت فعلی، این سه معامله به‌وضوح در رفتار خریداران دیده می‌شد که در بخش‌های اساسی، هم از نظر حجم و هم از نظر قدرت خریدار، بازار در حال شکل‌گیری از یک الگوی جدید است.

درباره‌ی رقابت قیمتی، باید گفت که بازار در این روز بیشتر از آن‌که صرفاً درگیر قیمت پایه باشد، درگیر فشار خریدار بر سطح بالاتر از پایه بود. وقتی خریدار برای حفظ سهم بازار سریع‌تر وارد می‌شود، فروشنده هم در موقعیتی قرار می‌گیرد که بیشتر به سمت حفظ ارزش عرضه حرکت می‌کند. به همین دلیل، در بازار یکشنبه، تفاوت میان قیمت پایه و قیمت نهایی در بخش‌های مهم به‌سرعت به یک موضوع اصلی تبدیل شده است. این وضعیت، به‌ویژه برای کالاهایی که عرضه‌شان محدود است، می‌تواند بر مسیر قیمتی هفته‌های آینده اثر بگذارد.

در میان کالاهای پرتقاضا، آرگون شرکت فولاد مبارکه اصفهان از جمله مواردی بود که در سطح بازار به‌طور جدی در مرکز توجه قرار گرفت. چنین رقابتی در بازار، یعنی خریداران برای گرفتن سهم بیشتر، حاضرند سطح قیمتی را به‌سرعت بالا ببرند و فروشندگان هم با محدود بودن عرضه، فرصت بیشتری برای اعمال فشار قیمتی ندارند. این الگو به‌زودی بازار را با دو چالش جدی روبه‌رو می‌کند: یکی پاسخ‌گویی به تقاضای بالا و دیگری متعادل‌کردن فشار قیمتی در گروه‌های حساس.

سؤال اصلی برای نهادهای بازار این است: چرا عرضه در گروه‌های اساسی و با تقاضای بالا به‌سرعت به محدودیت می‌رسد و چه راهکاری می‌تواند همزمان از رشد بی‌رویه‌ی قیمت و از کاهش اعتماد خریدار جلوگیری کند؟